|
|
|
Söz: Bir ve birkaç heceden oluşan seslerin oluşturduğu birlikteliklere ve ağızdan çıkan her şeyin etkisiz olarak bildirilmesine denir . Yan anlam olarak ise söz vermek diye bir deyim vardır ki burada söz kelimesi gerçek manasını yitirmiş ve belirtilen olayı yerine getirmek için yapılan eyleme verilmiştir. Söz kelimelerinin tüm anlamlarına uygun olarak örnekler verelim ;
• Ağzından çıkan her sözün unutulmaz olduğu bir yazardır o. (Gerçek anlam)
• Cümlelerimiz sözlerden, sözlerimiz hecelerden oluşmaktadır. (Gerçek anlam )
• Ayşe bir daha sigara içmeyeceğine dair söz verdi. ( Yan anlam- Söz vermek)
Türkçemizde söz kelimesi bir çok deyim içerisinde kullanılmıştır şimdi bunlar ve anlamlarını kısaca yazalım.
• sözünün eri : Sözünde duran kimseye denir.
• (birinin) sözünü tutmak sözünü tutmak : Verilen sözü yerine getirmek.
• sözünü (veya sözünüzü) balla kestim (veya kesiyorum) Sözü kesilen kimsenin kırılmaması için söylenen nazik bir söz
• sözünü yabana atmamak Sözlerimi iyi dinleyin, Bir kulağınızdan girip diğerinden çıkmasından manasında kullanılır
• sözünü yedirmek
• sözünü yemek
• sözü sohbeti yerinde
• söz ayağa düşmek
• söz bir, Allah bir
• söz çakmak
• söz çıkarmak
• söz çıkmak
• sözde kalmak
• sözden anlamak
• söz dinlemek (veya tutmak) Verilen sözü yerine getiren kimse, akıllı uslu durması söylenen kişinin akıllı uslu durması gibi.
• söz düşmemek
• söz düşürmek
• söze atılmak
• söze başlamak
• söze boğmak
• söze dalmak
• söze karışmak
• söze son vermek Konuşmasına son vermek.
• söz etmek
• söze yatmak
• (birine veya bir şeye) söz geçirmek
• (birine) söz gelmek
• (birine) söz getirmek
• söz götürmek
• söz götürmez
• söz gümüşse
• sükût altındır
• söz işitmek
• söz kaldıramamak
• söz kesmek : nişan gibi
• söz olmak
• söz sözü açmak
• söz taşımak
• söz tutmak
• sözü açılmak
• sözü ağzınatıkamak
• sözü ağzında bırakmak
• sözü ağzında gevelemek : Bir türlü söyleyememek
• sözü ağzında kalmak
• sözü ağzından almak
• sözü bağlamak : İki sözü birleştirmek
• sözü dağıtmak
• sözü dolandırmak
• sözü döndürüp dolaştırmak
• sözü edilmek
• sözü geçmek
• sözü kesmek
• sözü kısa kesmek
• sözüm meclisten dışarı
• sözü mü olur?
• sözüm yabana
• sözün ardı boşa çıkmak
• sözünde durmak
• sözünden çıkmamak
• sözünden dönmek
• sözüne gelmek
• sözüne sadık kalmak
• sözünü bağlamak
• sözünü bilmek
• sözünü bilmemek
• sözünü esirgememek (veya sakınmamak)
• sözünü etmek
• sözünü geri almak
• sözünü kesmek
• sözü tartmak
• sözü uzatmak
• sözü (veya sözünü) çevirmek
• söz var, iş bitirir; söz var, baş yitirir
• söz vermek
• söz yetiştirmek
• söz açmak
• söz almak
• söz altında kalmamak :Laf sokma yarışlarında son söylenen sözün altında kalmama eylemi.

